Door: Engelenburg, H.

Amsterdam

De arbeidsmarkt ondergaat structurele veranderingen, maar veel bedrijven laten na hun personeelsbeleid hierop af te stemmen. Dit stelt Gerard Evers, oud-hoogleraar 'human capital valuation' aan de Universiteit van Tilburg en directeur van OSA, de Organisatie voor Strategisch Arbeidsmarktonderzoek in Utrecht.

Evers reageert op een 'verkennende' enquête van detacheerder Yacht in Amsterdam waaruit zou blijken dat organisaties nog onvoldoende inspelen op de komende grote krapte op de arbeidsmarkt.

Evers: 'Bij de druk om op korte termijn te presteren en de economische ontwikkelingen te pareren, bezuinigen bedrijven op personeel. Ze zien over het hoofd dat de babyboomgeneratie al over twee jaar zal beginnen terug te treden en dat bij de krapte die zal ontstaan, een nieuwe generatie werknemers zich meldt met een andere arbeidsmoraal.'

Pogingen van humanresource-managers (afdeling personeelszaken) om hierop in te spelen, stuiten volgens Evers niet zelden op weerstand bij directieleden en lijnmanagers 'omdat ze niet overtuigd zijn van de noodzaak. Ze zijn door de kredietcrisis vergeten dat er nog maar kort geleden een groot tekort was aan goede arbeidskrachten.'

De krapte zal binnen twee tot drie jaar dezelfde proporties hebben, bovendien structureel, aldus Evers. 'Het zal niet langer lukken om personeelstekorten bij te passen door een hogere arbeidsparticipatie, of door een hogere re-integratie aan de onderkant en de zijkant van de arbeidsmarkt, noch door het vergroten van de werkweek. De rek is eruit omdat veel mensen andere voorkeuren hebben ten aanzien van arbeid.'

Peter Hulsbos, directeur van Yacht, stelt dat de praktijk dat nu reeds uitwijst. 'Mensen willen meer vrijheid, meer afwisseling en een betere balans tussen werk en privé. Ze willen ook meer de inkomsten zien van wat ze leveren.'

Volgens Ingrid Kerr, hrm-directeur bij Yacht, moeten werkgevers meer projectgevers worden waarbij projecten in- en uitbesteed kunnen worden of samen met andere bedrijven worden ingevuld.

'We kennen bedrijven die de functieomschrijvingen loslaten om de capaciteit van mensen in verschillende gebieden in te zetten, daar waar het werk zich voordoet. Wendbaar zijn is het devies.'

Evers waarschuwt dat werkgevers hier niet aan ontkomen omdat de behoefte aan flexibel inzetbaar personeel straks niet langer is in te vullen met uitsluitend overwerk en/of uitzendwerk.

'Ze moeten zelf flexibel worden, met onder meer een ruimere benadering van kinderopvang en meer mogelijkheden om werk en privé beter te combineren.'

Volgens Evers kan ook de overheid een rol spelen. 'Denk aan belastingverlaging op arbeid en verlaging van het minimumloon. Dan leidt de overstap naar meer werk niet langer tot een magere verbetering. Het zijn oude ideeën, maar toch. Daarnaast moet de overheid meer werk maken van de aansluiting van het vakonderwijs op de arbeidsmarkt. Want de roep om vakkrachten wordt steeds groter terwijl het beroepsonderwijs neigt naar een algemener karakter.'

Evers constateert dat bedrijven de waarschuwingen over de komende krapte wel zeker registreren. 'Maar het systematisch doorvoeren van veranderingen stuit op het polderkarakter van de overleg- economie.'

Binnen organisaties is volgens Evers hoe dan ook een zwaardere rol weggelegd voor personeelsmanagers, 'maar uitsluitend als ze die rol ook waarmaken. Ze bieden soms onvoldoende kwaliteit en tegenspel en zoeken onvoldoende aansluiting bij het lijnmanagement. Veranderingen moeten in samenspel worden doorgevoerd.'

Bron: Financiële Dagblad, 29 april 2010